| Descartes, Rene Principia philosophiae 1644 | ||||||
|
273
riter fiat, vitrum priùs est durum, quàm ejus meatus
ita potuerint arctari: quo fit, ut globuli isti semper
postea impetum faciant ad ejus particulas ab invicem
disjungendas; cùmque hae particulae solo contactu
suo junctae sint, non potest una tantillum ab aliâ sepa
rari, quin statim aliae plures, ei vicinae secundùm eam
superficiem in quâ ista separatio fieri coepit, etiam
separentur, atque ita vitrum planè frangatur. Quam
ob caussam, qui vitrea vasa conficiunt, ea gradatim ex
fornacibus removent, ut lentè refrigerentur. Atque
si vitrum frigidum igni apponatur, ita ut in unâ parte
multò magis quàm in aliis vicinis calefiat, hoc ipso in
illâ parte frangetur: quia non possunt ejus meatus ca
lore dilatari, meatibus vicinarum partium immutatis,
quin illa ab istis disjungatur. Sed si vitrum lento pri
mùm igni, ac deinde gradatim vehementiori admovea
tur, & secundùm omnes partes aequaliter incalescat,
non frangetur: quia omnes ejus meatus aequaliter &
eodem tempore laxabuntur.
CXXIX.
Cur ejus fragilitas mi
nuatur, si lentè refri
geretur.
25
30
5
10
15
Praeterea vitrum est pellucidum, quia, dum genera
tur, liquidum est, & materia ignis, undique circa ejus
particulas fluens, innumeros ibi meatus sibi excavat,
per quos postea globuli secundi elementi liberè tran
seuntes, actionem luminis in omnes partes secundùm
lineas rectas transferre possunt. Neque enim ad hoc
necesse est, ut sint accuratè recti, sed tantùm ut nullibi
sint interrupti: adeò ut si, exempli causâ, fingamus
vitrum constare particulis accuratè sphaericis & aequa
libus, sed tam crassis, ut globuli secundi elementi
transire possint per spatium illud triangulare, quòd