| Descartes, Rene Principia philosophiae 1644 | ||||||
|
LXXVII.
Quomodo Solis lumen
non modò versus Ecli
pticam, sed etiam ver
sus polos se disfundat.
25
30
Jamque id supra ostensum est a de globulis contentis
in triangulo, cujus basis erat semicirculus eclipticae
solaris, quamvis nondum ulla actio primi elementi
spectaretur; sed nun hoch ipsum de iisdem, si
mulque etiam de reliquis in toto cono contentis,
hujus primi elementi ope clariùs patebit. Ea enim
ejus pars, quae corpus Solis componit tam globulos
secundi elementi qui sunt versus eclipticam e, quàm
etiam eos qui sunt versus polos d, s, ac denique
omnes qui sunt in cono dHs, versus H propellit;
neque enim ipsa majori vi movetur versus e, quàm
versus d & s, aliasque partes intermedias: illa verò
quae jam supponitur esse in H, tendit versus C, unde
per K & L versus S tanquam in circulum regrediatur.
Ideoque non impedit ne globuli isti ad H accedant, &
eorum accessu spatium quod priùs ibi erat, corpori
Solis accrescat, impleaturque materià primi elementi,
à centris K, L) & similibus eò confluente.
LXXVIII.
Quomodo versus Ecli
pticam se diffundat.
5
10
15
Quin ipsa potiùs ad hoc juvat; cùm enim omnis
motus tendat in lineam rectam, materia maximè
agitata in H existens, magis propendet ad inde egre
diendum quàm ad remanendum: quò enim spatium
in quo versatur est angustius, eò magis inflectere
cogitur suos otus. Et idcirco minim mirum esse
debet, quòd saepe, ad motum alicujus minutissimi cor
poris, alia corpora, per quantumvis magna spatia
diffusa, simul moveantur; nec proinde etiam, cur non
tantùm Solis, sed & Stellarum quam-maxim remota
rum, actio ad terram usque in minimo temporis mo
mento perveniat