| Descartes, Rene Principia philosophiae 1644 | ||||||
|
108
runt quàm priús, nec ideò ad centra usque se exten
derunt, sed ab iis aequaliter omni ex parte recedentes,
loca ibi sphaerica reliquerunt, à materià primi ele
menti ex omnibus circumjacentibus locis eò affluente,
replenda.
LIV.
Quomodo Sol & Fixae
formatae sint.
20
25
5
Ea enim est lex naturae a, ut corpora omnia quae in
orbem aguntur, quantum in se est, à centris sui motûs
recedant. Atque hic illam vim, quà sic globuli secundi
elementi, nec non etiam materia primi circa centra
S, F, congregata, recedere conantur* ab istis centris,
quàm potero accuratissimè explicabo. In eâ enim
solâ lucem consistere infrà ostendetur b; & ab ipsius
cognitione multa alia dependent.
10
Cùm dico globulos secundi elementi recedere co
nari a centris circa quae vertuntur, non putandum est
idcirco me illis aliquam cogitationem affingere, ex
quâ procedat iste conatus; sed tantùm ipsos ita esse
sitos, & ad motum incitatos, ut revera sint eb versùs
ituri, si à nullâ alià causa impediantur.
LVI.
Quis conatus ad motum
in rebus inanimatis
sit intelligendus.
15
Quia verò frequenter multae causae diversae agunt
simul in idem corpus, atque unae aliarum effectus
impediunt, prout ad has vel illas respicimus, dicere
possumus ipsum eodem tempore tendere, sive ire
conari, versùs diversas partes. Ut, exempli causa,
lapis A, in fundâ EA, circa centrum E rotatus, tendit
quidem ab A versùs B, si omnes causae, quae occurrunt
ad ejus motum determinandum, simul spectentur, quia
revera eò versùs fertur. Sed si respiciamus ad solam
vim motùs quae in ipso est, dicemus illum, cum est in